
BİLİNÇLİ FARKINDALIK VE ZİHİN
Kendini kabul etmek akıl sağlığımız için oldukça önemlidir. Bu kabul, bizleri kontrolsüz öfke ve depresyondan korunmamıza yardımcı olur. Ancak kendini kabul oldukça zordur. Bunun nedeni yetiştirilme tarzı ve çevresel etkenlerin yanı sıra genetik faktörlerde etkilidir. Ancak kendini kabul etmeyi öğrenmek imkânsız değildir.
Bireyler, kendilerini kabulde zorlandıkları için, kendini kabulü öz değerlendirmeyle yer değiştirirler ve bu da kusurları telafi etmek ve ihtiyaçları karşılamak için egolarını tatmin etme davranışlarına yol açar. Oysa kendini kabul bunlara ihtiyaç duymaz. Öz değerlendirmeyi azaltmanın ve bunu kendini kabulle yer değiştirmenin en basit ve en doğal yöntemlerinden biri, bilinçsizlik yerine bilinçlilik mantığını benimsemektir.
Burada bilinçli farkındalık önemli rol oynar. Bilinçli farkındalık, olaylar ve çevre hakkında kendimize has düşünce ve algı yönümüzün net bir şekilde çizildiği ve aynı zamanda, katılığı önleyen esnek bir duruşa sahip olmamızı sağlar. Burada bilinç kavramını ele aldığımızda, bilinçli olan kişi etkin bir şekilde an ile meşguldür ve hem anın içindedir hem de bütün resmi görebilen durumdadır. Böylece dikkatini verebildiği için farklılıkları, yenilikleri ve başka perspektifleri yakalar. Bilincin iki ayırt edici özelliği vardır. Bunlar;
- Hem nesneleri hem de durumları bir çok açıdan ele alıp değerlendirebilmek.
- Bu değerlendirmeler sonucu farklı bakış açıları kazanabilmek.
Yani bilinçli idrak, kurallara ve rutinlere göre yönlendirilebilir ancak kurallar ve rutinler tarafından yönetilmez.
Buna karşın bilinçsiz kişiler, kendini kabul ve bunun kazanımı olan bilinçlilik mantığı ve bilinçli farkındalıktan uzak oldukları için tek bir bakış açısına sahip olurlar ve genellikle değişmez nitelikte otomatik davranışlar sergilerler. Sabit bir zihniyete sahip oldukları için olayları ve kişileri, değişmez kategoriler içinde değerlendirirler. Bu kişilerin düşünce süreçleri, olaylar, kişiler, kurallar, rutinler tarafından kolaylıkla yönlendirilir ve yönetilir. Ayrıca bu kişilerin sahip oldukları bilgiler ve düşünceler, bir otorite tarafından aktarılmıştır ya da mutlak bir dille ortaya konulmuştur. Bilinçsiz kişiler, kendilerine empoze edilen bu bilgi ve düşünce kalıbını hiç sorgulamadan kabul ederler.
Bu yüzden bilgiyi edinmenin farklı yollarından haberdar değillerdir. Ve bireyler, olayları alternatif bakış açısından ve hatta farklı alternatifleri değerlendirerek yorumlayabilecekken, sabit bir bakış açısına takılırlar.
Gerçek şudur ki; bilgi ve deneyim, zihinde bilinçsizce işlendiği zaman, yeniden değerlendirme ve yeniden yorumlama potansiyelinden uzaklaşılır.
